Ulga na badania i rozwój

Ulga-na-badania-i-rozwoj.jpeg


Realizując politykę uszczelniania systemu podatkowego, polski ustawodawca wprowadza co raz to nowe przepisy mające ograniczyć optymalizację podatkową i zwiększyć wpływy budżetowe. Wyjątkiem są znowelizowane przepisy dotyczące ulgi na działalność badawczo-rozwojową, którą śmiało można nazwać legalną optymalizacją podatkową dostępną dla przedsiębiorców inwestujących w innowacje.

Ulga na działalność badawczo-rozwojową jest konstrukcją prawną, która obowiązuje od 1 stycznia 2016 roku. Obecne rozwiązanie zastąpiło dostępną do końca 2015 roku ulgę na nabycie nowych technologii. Co istotne, podatnicy, aby móc skorzystać z ulgi na badania i rozwój, nie są zobowiązani do uzyskiwania specjalistycznych opinii lub gromadzenia innych dowodów potwierdzających innowacyjność danej technologii. Co więcej, w odniesieniu do ulgi na badania i rozwój nie zostało zdefiniowane kryterium innowacyjności, i to ani terytorialnie (np. innowacja w skali światowej, krajowej, indywidualnie dla podatnika) ani czasowe.

Działalność badawczo-rozwojowa - definicja

Definicja działalności badawczo-rozwojowej została przedstawiona w art. 4a pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej również jako ustawa CIT) i oznacza działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Niestety, przepisy w tej materii nie przewidują żadnej szczególnej procedury, która dawałaby podatnikowi gwarancję, że charakter i zakres prowadzonych przez niego prac badawczo-rozwojowych można uznać za działalność badawczo-rowojową dla celów podatkowych. W celu potwierdzenia, iż dane prace badawczo-rozwojowe spełniają ustawowe przesłanki, a tym samym w celu ograniczenia ryzyka zakwestionowania działalności badawczo-rozwojowej przez organy podatkowe, rekomendowane jest uzyskanie indywidualnej interpretacji podatkowej, w której precyzyjnie zostanie przedstawiony stan faktyczny i szczegółowo uzasadniony twórczy i systematyczny charakter prac.

Koszty kwalifikowane

Zgodnie z art. 18d ust. 1 ustawy o CIT, od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych odlicza się koszty uzyskania przychodów poniesione przez podatnika na działalność badawczo-rozwojową, zwane dalej kosztami kwalifikowanymi. Zgodnie z ust. 2, za koszty kwalifikowane uznaje się:

1) koszty pracownicze (wynagrodzenia, składki finansowane przez pracodawcę) w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika, dotyczy to zarówno osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę jak równie na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło;

2) nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową; w tym

- nabycie niebędącego środkami trwałymi sprzętu specjalistycznego wykorzystywanego bezpośrednio w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, w szczególności naczyń i przyborów laboratoryjnych oraz urządzeń pomiarowych;

3) ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, świadczone lub wykonywane na podstawie umowy przez jednostkę naukową w rozumieniu ustawy o zasadach finansowania nauki, a także nabycie od takiej jednostki wyników prowadzonych przez nią badań naukowych, na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej;

4) odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej niebędącej własnością podmiotu powiązanego wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej;

5) koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, poniesione na:

a) przygotowanie dokumentacji zgłoszeniowej i dokonanie zgłoszenia do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej lub odpowiedniego zagranicznego organu, łącznie z kosztami wymaganych tłumaczeń na język obcy,

b) prowadzenie postępowania przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej lub odpowiedni zagraniczny organ, poniesione od momentu zgłoszenia do tych organów, w szczególności opłaty urzędowe i koszty zastępstwa prawnego i procesowego,

c) odparcie zarzutów niespełnienia warunków wymaganych do uzyskania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego zarówno w postępowaniu zgłoszeniowym, jak i po jego zakończeniu, w szczególności koszty zastępstwa prawnego i procesowego, zarówno w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej, jak i w odpowiednim zagranicznym organie,

d) opłaty okresowe, opłaty za odnowienie, tłumaczenia oraz dokonywanie innych czynności koniecznych dla nadania lub utrzymania ważności patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy oraz prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, w szczególności koszty walidacji patentu europejskiego.
Ponadto, zgodnie z art. 18d ust. 3, za koszty kwalifikowane uznaje się także dokonywane w danym roku podatkowym, zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością.

Co chyba najistotniejsze w przedmiotowej uldze, podatnicy od 1 stycznia 2018 roku mogą stosować odliczenie na poziomie 100% kosztów kwalifikowanych. W ten sposób każda złotówka przeznaczona na badania i rozwój będzie mogła zostać odliczona od podstawy opodatkowania. Co więcej, podmioty posiadające status centrum badawczo-rozwojowego mogą odliczyć do 150% kosztów kwalifikowanych.

Jako, że koszty kwalifikowane odlicza się od podstawy opodatkowania, wprowadzono poprzez art. 18da ustawy CIT mechanizm refundacji, czyli możliwość otrzymania zwrotu gotówkowego od organu podatkowego, w przypadku kiedy dochody podatkowe lub odnotowana strata podatkowa nie pozwalają na skonsumowanie całej korzyści wynikającej z ulgi na badania i rozwój. Niemniej jednak ustawodawca wprowadza pewne ograniczenia odnośnie możliwości skorzystania z mechanizmu refundacji, i tak w pierwszym roku prowadzenia działalności gospodarczej wszyscy podatnicy będą mogli z niego skorzystać, w drugim już tylko MSP, a w trzecim roku i kolejnych już żaden podatnik.

Ponadto, od 1 stycznia 2018 roku wydłużony został okres rozliczenia ulgi na badania i rozwój z trzech do sześciu lat, a przepisy nie wprowadzają wymogu, aby prowadzony przez przedsiębiorcę projekt badawczo-rozwojowy musiał być zakończony sukcesem. W konsekwencji, praktycznie wszystkie wydatki ponoszone w ramach działalności rozwojowo-badawczej, spełniające kryteria kosztów kwalifikowanych, stanowią podstawę do odliczenia ulgi na badania i rozwój. Co więcej, koszty związane z działalnością badawczo-rozwojową nie muszą być podzielone według aktualnie prowadzonych projektów badawczo-rozwojowych i nie ma także wymogu podziału kosztów kwalifikowanych na kategorie działalności badawczo-rozwojowej, tj. badania podstawowe, badania stosowane, badania przemysłowe, prace rozwojowe.

Dzięki powyższym warunkom, ulga na badanie i rozwój w kształcie od 1 stycznia 2018 roku stanowi dla przedsiębiorców prowadzących działalność o innowacyjnym i twórczym charakterze, interesujące narzędzie optymalizacyjne i co warte podkreślenia - legalne i wspierane przez ustawodawcę.

Jak możemy pomóc?

Jeśli prowadzą Państwo jakiekolwiek działania o charakterze badawczo – rozwojowym, rekomendujemy przeprowadzenie stosownej analizy, czy wydatki z nimi związane mogłyby stanowić koszty kwalifikowane ulgi na badania i rozwój, a w konsekwencji czy mogą Państwo skorzystać z odpisu podatkowego.