Raportowanie schematów podatkowych (ang. Mandatory Disclosure Rules - MDR)

1 stycznia 2019 roku wchodzą w życie przepisy dotyczące obowiązków w zakresie raportowania schematów podatkowych (ang. Mandatory Disclosure Rules - MDR).

Celem nowych regulacji (nowy rozdział 11a w Ordynacji podatkowej) jest wprowadzenie obowiązku ujawniania informacji o schematach podatkowych (MDR). Wynika to z Dyrektywy Rady (UE) 2018/822 z dnia 25 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych.

Jednocześnie, polskie przepisy dotyczące MDR wykraczają poza zakres Dyrektywy przewidując obowiązek raportowania schematów krajowych, a nie wyłącznie transgranicznych. Dzięki temu, organy skarbowe uzyskają dostęp do informacji na temat podejmowanych przez podatników działań w obszarze potencjalnie agresywnego planowania podatkowego.

Przepisy wprowadzają nowe pojęcia:
 
  • Promotor - definicja ustawowa promotora stanowi katalog otwarty i stanowi, że przez promotora rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, w szczególności doradcę podatkowego, adwokata, radcę prawnego, pracownika banku lub innej instytucji finansowej doradzającego klientom, która opracowuje, oferuje, udostępnia lub wdraża uzgodnienie lub zarządza wdrażaniem uzgodnienia,
  • Korzystający - może to być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemającą osobowości prawnej, której udostępniane jest lub u której wdrażane jest uzgodnienie, lub która jest przygotowana do wdrożenia uzgodnienia lub dokonała czynności służącej wdrożeniu takiego uzgodnienia,
  • NSP - numer schematu podatkowego, który zostaje nadany przez organ administracji po zgłoszeniu schematu optymalizacyjnego,
  • Schemat podatkowy objęty obowiązkiem sprawozdawczym – przez taki schemat należy rozumieć uzgodnienie zawarte pomiędzy podmiotami spełniające określone w ustawie cechy rozpoznawcze i ewentualne dodatkowe kryteria.
W zakresie tzw. schematów standaryzowanych (możliwych do wdrożenia lub udostępnienia u więcej niż jednego korzystającego bez konieczności zmiany istotnych założeń schematu), podmiotem zobowiązanym do raportowania będzie Promotor.

W zakresie pozostałych schematów podmiotem zobowiązanym do raportowania będzie również Promotor lub Korzystający (tj. podmiot, któremu udostępniane jest lub u którego wdrażane jest uzgodnienie, lub który jest przygotowany do wdrożenia uzgodnienia lub dokonał czynności służącej wdrożeniu takiego uzgodnienia), jeżeli: (i) Promotor będzie zobowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej (np. doradcy podatkowego czy adwokackiej) i nie zostanie zwolniony z tego obowiązku przez Korzystającego, lub (ii) Korzystający nie uzyska potwierdzenia, że schemat został już zaraportowany przez inny podmiot, wraz z numerem schematu podatkowego („NSP”) albo innymi niezbędnymi informacjami (w przypadku braku NSP).

Zgodnie z ustawą, promotor przekazuje Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informację o schemacie podatkowym w terminie 30 dni od dnia następnego po udostępnieniu schematu podatkowego, od następnego dnia po przygotowaniu do wdrożenia schematu podatkowego lub od dnia dokonania pierwszej czynności związanej z wdrażaniem schematu podatkowego - w zależności od tego, które z tych zdarzeń nastąpi wcześniej.

Analiza przepisów o MDR niestety prowadzi do wniosku, iż są one w wielu aspektach nieprecyzyjne, a ponieważ jest to zupełnie nowa instytucja w polskim prawie podatkowym, należy spodziewać się wielu trudności zanim podatnicy nauczą się ją stosować. Jednym z wymogów jest posiadanie przez podmioty zobowiązane do raportowania MDR wewnętrznej procedury, a jej brak może skutkować karą w wysokości 2 MPLN (w przypadku prawomocnego wyroku sądu, Dyrektor KAS może nałożyć karę w wysokości nie większej niż 10 MPLN).

Ponadto, regulacje MDR powiązane są również z sankcjami w przepisach KKS (do 21,6 MPLN wziąwszy pod uwagę wysokość stawki dziennej w 2019), w przypadku braku zgłoszenia lub innych niezgodności np. posługiwania się unieważnionym numerem NSP.
Z początkiem roku została udostępniona na stronie internetowej Ministerstwa Finansów bramka, za pomocą której można składać informacje o schematach podatkowych na kilku formularzach (MDR-1, MDR-2, MDR-3 i MDR-4).

Mając na uwadze, iż nowo implementowane przepisy są dosyć niejasne i budzą wiele kontrowersji, Ministerstwo Finansów opublikowało na swojej stronie www projekt objaśnień podatkowych dotyczących MDR.